ก่อเหตุสังหารหมู่/กราดยิงกับโรคจิตเวช 2 ข้อต้องรู้

ก่อเหตุสังหารหมู่/กราดยิงกับโรคจิตเวช 2 ข้อต้องรู้

- ผู้ก่อเหตุสังหารหมู่/กราดยิง มักป่วยจิตเวช ใช่หรือไม่? 

ไม่แน่ เพราะประเด็นนี้ยังเป็นที่ถกเถียง เนื่องจากข้อมูลมีอยู่อย่างจำกัด และประเด็นที่สำคัญคือ วิธีการเก็บข้อมูลในแต่ละการศึกษาที่แตกต่างกันมาก ทำให้ผลการศึกษาแตกต่างกันไปด้วย โดยแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ  

  • กลุ่มที่ 1 เจอว่าผู้ก่อเหตุมีโรคจิตเวชไม่เยอะ

การศึกษาในกลุ่มนี้มักจะไปดูประวัติในอดีต รวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ มาว่าผู้ก่อเหตุเคยไปรับบริการทางจิตเวชหรือไม่ เคยมีประวัติรักษาที่ไหนไหม ถ้าไม่พบประวัติก็ถือว่าไม่มีหลักฐานว่าป่วย แต่ทำได้ง่ายกว่า สะดวกกว่า รวบรวมผู้เข้าร่วมการศึกษาได้จำนวนมาก ตัวอย่างการศึกษาที่น่าสนใจ เช่น Brucato และคณะ (ค.ศ. 2021) รวมรวบข้อมูลจากฐานข้อมูลต่างๆ รวมเหตุการณ์ตั้งแต่ปี ค.ศ.1900 – 2019 โดยนำข้อมูลมาจากรายงานสื่อ รายงานของตำรวจ รายงานของศาล พบว่าในผู้ก่อเหตุจำนวน 1,315 คน ซึ่ง 65 % ใช้ปืนเป็นอาวุธ มีประวัติว่ามีอาการหลงผิด หูแว่ว ภาพหลอน (Lifetime psychotic  ในตลอดช่วงชีวิตของเขา 11 % และอาการทางจิตเวชอื่นๆ ที่ไม่ใช่อาการหลงผิด หูแว่ว ภาพหลอน (Non-psychotic symptoms) พบ 19 % และพบว่ามีการใช้สารเสพติด รวมถึงแอลกอฮอล์ 22 %

  • กลุ่มที่ 2 เจอว่าผู้ก่อเหตุมีโรคจิตเวชค่อนข้างเยอะ

การศึกษาในกลุ่มนี้มักทำได้ยากกว่า โดยใช้การเข้าไปเก็บข้อมูลสัมภาษณ์และประเมินด้วยแบบสัมภาษณ์ทางจิตวิทยาโดยผู้เชี่ยวชาญ ทำให้มีผู้เข้าร่วมการศึกษาน้อย และต้องยอมรับว่าผู้ก่อเหตุจำนวนหนึ่งสังหารหมู่แล้วก็ฆ่าตัวตายตามหรือถูกวิสามัญฆาตกรรมหน้างานโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจ ก็จะไม่สามารถได้ข้อมูลโดยตรงจากการสัมภาษณ์ได้ ตัวอย่างการศึกษาที่น่าสนใจ เช่น Cerfolio และคณะ (ค.ศ. 2022) ใน USA. ทำการศึกษาในผู้ก่อเหตุ 55 คน โดย 35 คนยังมีชีวิตอยู่และได้รับการประเมินด้วยแบบสัมภาษณ์ทางจิตวิทยา  สัมภาษณ์โดยจิตแพทย์ที่ทำงานด้านนิติเวช และเพิ่มข้อมูลอีก 20 คนที่เสียชีวิตไปแล้วด้วยการทบทวนรายงานด้านจิตเวชที่ส่งต่อศาลหลังเหตุการณ์เกิดขึ้น ผลการศึกษาพบว่า  87.5% ของผู้ก่อเหตุมีโรคทางจิตเวช โดยมากที่สุดคือ 56 % ป่วยด้วยโรคจิตเภท (schizophrenia)

- ผู้ป่วยจิตเวชมักก่อความรุนแรง ใช่หรือไม่?

ไม่ใช่ ... ผู้ป่วยจิตเวชส่วนใหญ่ไม่ได้ก่อความรุนแรง ตามการศึกษาของ Whiting และคณะ (ค.ศ. 2020) ผู้ป่วยจิตเวชก่อความรุนแรงมากกว่าคนที่ไม่มีโรคทางจิตเวช 2-4 เท่า และผู้ป่วยจิตเวชที่ก่อความรุนแรงที่เป็นปัญหาทางกฎหมาย (violent crime) ในช่วงเวลา 5-10 ปีมี ดังต่อไปนี้

  • น้อยกว่า 5 % ในโรคจิตเวชอื่นๆ ที่ไม่ใช่โรคจิตเภท (schizophrenia)  โรคบุคลิกภาพผิดปกติ (personality disorders) และผู้ที่มีการใช้สารเสพติดหรือใช้สารในทางที่ผิด
  • 6–10% ในโรคจิตเภท (schizophrenia) และโรคบุคลิกภาพผิดปกติ (personality disorders)
  • มากกว่า 10% ผู้ที่มีการใช้สารเสพติดหรือใช้สารในทางที่ผิด

 

สรุป 2 ข้อต้องรู้เกี่ยวกับผู้ก่อเหตุสังหารหมู่ กับอาการทางจิตเวช คือ ....

  1. ผู้ก่อเหตุสังหารหมู่/กราดยิง มักป่วยจิตเวช ใช่หรือไม่?  ….. ไม่แน่
  2. ผู้ป่วยจิตเวชมักก่อความรุนแรง ใช่หรือไม่? ….. ไม่ใช่

    บทความโดย  รศ. พญ. นิดา ลิ้มสุวรรณ  ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ รพ. รามาธิบดี ม.มหิดล

เอกสารอ้างอิง

  • Brucato G, Appelbaum PS, Hesson H, Shea EA, Dishy G, Lee K, Pia T, Syed F, Villalobos A, Wall MM, Lieberman JA, Girgis RR. Psychotic symptoms in mass shootings vs. mass murders not involving firearms: findings from the Columbia mass murder database. Psychol Med. 2021 Feb 17:1-9.
  • Cerfolio NE, Glick I, Kamis D, Laurence M. A Retrospective Observational Study of Psychosocial Determinants and Psychiatric Diagnoses of Mass Shooters in the United States. Psychodyn Psychiatry. 2022 Fall;50(3):513-528.
  • Whiting D, Lichtenstein P, Fazel S. Violence and mental disorders: a structured review of associations by individual diagnoses, risk factors, and risk assessment. Lancet Psychiatry. 2021 Feb;8(2):150-161.