หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง ภัยเงียบตัวร้าย อันตรายถึงชีวิต

เมื่อพูดถึงสุขภาพของหัวใจและหลอดเลือด หนึ่งในปัญหาที่หลายคนอาจมองข้าม แต่มีความสำคัญอย่างยิ่ง คือ โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง (aortic aneurysm) โรคนี้จัดเป็นภัยเงียบที่ซ่อนตัวอยู่ในร่างกายโดยไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก แต่หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที อาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต การป้องกันและการตระหนักถึงโรคนี้จึงเป็นสิ่งที่ทุกคนไม่ควรมองข้าม

หลอดเลือดแดงใหญ่มีบทบาทสำคัญในการลำเลียงเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เมื่อเกิดการโป่งพองขึ้น ผนังหลอดเลือดจะอ่อนแอลงจนมีความเสี่ยงที่จะแตกได้ การแตกของหลอดเลือดชนิดนี้เป็นเหตุการณ์ฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตรายถึงชีวิต การเข้าใจสาเหตุ, ปัจจัยเสี่ยง และวิธีการดูแลตนเองจึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงจากโรคนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองอย่างละเอียด ตั้งแต่ความหมายของหลอดเลือดแดงใหญ่ อาการ สาเหตุ กลุ่มเสี่ยง ไปจนถึงวิธีการรักษาและการดูแลตนเอง เพื่อให้คุณสามารถปกป้องสุขภาพของตนเองและคนที่คุณรักจากภัยเงียบนี้ได้อย่างมั่นใจ

หลอดเลือดแดงใหญ่ คืออะไร

หลอดเลือดแดงใหญ่ (aorta) เป็นหลอดเลือดที่สำคัญที่สุดในร่างกาย มีหน้าที่นำเลือดที่มีออกซิเจนจากหัวใจไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย โดยเริ่มต้นจากหัวใจและแยกแขนงไปยังหลอดเลือดส่วนอื่น ๆ หลอดเลือดนี้มีโครงสร้างที่แข็งแรงและยืดหยุ่น แต่ก็อาจเกิดปัญหาหากผนังหลอดเลือดอ่อนแอลงหรือมีความเสียหาย

โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง คืออะไร

โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองเกิดขึ้นเมื่อผนังหลอดเลือดแดงใหญ่อ่อนแอจนเกิดการขยายตัวผิดปกติ คล้ายกับการโป่งของลูกโป่ง หากโป่งมากเกินไปอาจทำให้หลอดเลือดแตก ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิต โรคนี้สามารถเกิดได้ทั้งในตำแหน่งบริเวณทรวงอกหรือช่องท้อง

หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง เกิดจากอะไร

โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองเกิดจากความอ่อนแอของผนังหลอดเลือดที่ไม่สามารถทนต่อแรงดันเลือดได้ ส่งผลให้หลอดเลือดเกิดการขยายตัวผิดปกติหรือโป่งพองขึ้น สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้มักเกี่ยวข้องกับปัจจัยทางสุขภาพและพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นปัจจัยหลักดังนี้

ความดันโลหิตสูง

แรงดันที่มากเกินไปจากความดันเลือดสูงอาจทำให้ผนังหลอดเลือดอ่อนแอและสูญเสียความยืดหยุ่น เมื่อเวลาผ่านไป หลอดเลือดอาจขยายตัวจนเกิดภาวะโป่งพอง

การสูบบุหรี่

สารเคมีในบุหรี่ เช่น นิโคติน ทำลายผนังหลอดเลือดและลดความยืดหยุ่นของหลอดเลือดแดงใหญ่ นอกจากนี้ การสูบบุหรี่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

พันธุกรรม

ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองหรือโรคเกี่ยวกับหลอดเลือด และโรคทางเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (connective tissue disease) มีแนวโน้มที่จะได้รับผลกระทบจากโรคนี้มากขึ้น โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดโรคในวัยหนุ่มสาว

อายุและการเสื่อมสภาพของหลอดเลือด

เมื่ออายุมากขึ้น ผนังหลอดเลือดจะเสื่อมสภาพและสูญเสียความยืดหยุ่นตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีปัจจัยเสี่ยงร่วม เช่น ความดันเลือดสูง สูบบุหรี่ ไขมันในเลือดสูง

การเข้าใจถึงสาเหตุเหล่านี้จะช่วยให้คุณปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและลดความเสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดให้แข็งแรงอยู่เสมอ

อาการหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง

• เจ็บแน่นหน้าอก 
• หน้ามืด , หมดสติ,แขนขาอ่อนแรง 
• ปวดท้อง ปวดหลัง
• หายใจลำบาก
• กลืนลำบาก เสียงแหบ
• คลำเจอก้อน เต้นได้ในช่องท้อง

ใครเสี่ยงเป็นหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองบ้าง

กลุ่มเสี่ยงที่ควรระวัง ได้แก่

• ผู้สูงอายุ
• ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นเวลานาน
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงหรือไขมันในเลือดสูง 
• ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (connective tissue disease)

การรักษา หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง

การรักษาขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของหลอดเลือดที่โป่งพอง ถึงแม้ว่าโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง เป็นโรคที่ร้ายแรงถึงชีวิต แต่หากได้รับการรักษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอย่างทันท่วงที ก็สามารถเพิ่มโอกาสในการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีวิธีการรักษาดังนี้

การผ่าตัดแบบเปิด

• ผ่านทางช่องอกหรือช่องท้อง
• เป็นการรักษาแบบมาตรฐาน
• ใส่หลอดเลือดเทียมทดแทน

การใส่หลอดเลือดเทียมชนิดขดลวดหุ้มกราฟต์

• ส่วนใหญ่สอดอุปกรณ์ผ่านทางหลอดเลือดแดงที่ขา
• เลือดจะวิ่งผ่านขดลวดที่หุ้มกราฟต์แทน
• ไม่ซึมออกไปบริเวณที่โป่งพองอีก

วิธีการดูแลตัวเองให้ห่างไกลโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง

การป้องกันโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองถือเป็นแนวทางที่ดีที่สุดในการลดความเสี่ยงต่อภาวะอันตรายนี้ โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสมสามารถช่วยให้หลอดเลือดแข็งแรงและลดโอกาสการเกิดโรคได้ ซึ่งสามารถทำได้ดังนี้

1. งดสูบบุหรี่

การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้ผนังหลอดเลือดอ่อนแอและเสื่อมสภาพ การเลิกสูบบุหรี่ไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง แต่ยังส่งผลดีต่อสุขภาพหัวใจและปอดในระยะยาว

2. ควบคุมความดันเลือด

ความดันเลือดสูงเป็นตัวการสำคัญที่เพิ่มแรงดันในหลอดเลือด ควรตรวจวัดความดันเลือดเป็นประจำและปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ เช่น การรับประทานยาตามที่กำหนด รวมถึงลดการบริโภคเกลือ

3. ดูแลระดับไขมันในเลือด

ไขมันและคอเลสเตอรอลที่สะสมในหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดแข็งและเสี่ยงต่อการโป่งพอง การรับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำและเพิ่มไฟเบอร์ เช่น ผัก ผลไม้ และธัญพืช จะช่วยลดความเสี่ยงได้

4. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

การออกกำลังกายช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของหลอดเลือด ลดความดันเลือด และควบคุมน้ำหนัก ควรออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ เช่น การเดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำ

5. รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

น้ำหนักตัวเกินเพิ่มแรงดันในหลอดเลือด ควรลดน้ำหนักด้วยวิธีที่เหมาะสม เช่น การควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย เพื่อช่วยลดภาระของหัวใจและหลอดเลือด

6. ตรวจสุขภาพประจำปี

ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเกี่ยวกับโรคหลอดเลือด ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพและอัลตราซาวนด์หลอดเลือดแดงใหญ่อย่างสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าระวังและตรวจหาโรคในระยะแรก

7. จัดการความเครียด

ความเครียดส่งผลให้ความดันเลือดเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจทำให้หลอดเลือดเสี่ยงต่อการโป่งพอง ควรฝึกผ่อนคลายด้วยการทำสมาธิ โยคะ หรือกิจกรรมที่ช่วยลดความเครียด

8. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์

เลือกอาหารที่ดีต่อสุขภาพหัวใจ เช่น ปลาแซลมอน ถั่ว เมล็ดพืช และน้ำมันมะกอก หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันทรานส์และน้ำตาลสูง เพื่อป้องกันการสะสมไขมันในหลอดเลือด

หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองเป็นภัยเงียบที่อาจร้ายแรงถึงชีวิต หากเรารู้จักโรคนี้อย่างลึกซึ้ง ดูแลสุขภาพ และปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ จะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่าลืมว่าการป้องกันดีกว่าการรักษาเสมอ

ข้อมูลโดย

อ. พญ.ศิรวี เอกศักดิ์
สาขาวิชาศัลยศาสตร์ทรวงอก ภาควิชาศัลยศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

คลิกชมคลิปรายการ “ลัดคิวหมอ – หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง ภัยเงียบตัวร้าย“ ได้ที่นี่

ติดตาม Rama Channel เพื่อรับข้อมูลด้านสุขภาพเพิ่มเติมได้ที่ 

Website Ramathibodi: https://www.rama.mahidol.ac.th/
Youtube: RAMA Channel
Facebook: รามาแชนแนล Rama Channel
LINE: Ramathibodi
Tiktok: ramachanneltv รามาแชนแนล ช่องของคนรักสุขภาพ