ปวดท้องด้านขวาเฉียบพลัน เช็กให้ชัวร์ ก่อนไส้ติ่งแตก

อาการไส้ติ่งอักเสบ เป็นโรคปวดท้องเฉียบพลันที่พบได้บ่อยที่สุด และเกิดได้กับทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะในช่วงอายุ 12 ถึง 60 ปี โดยอาการแสดงในระยะแรกนั้นมีความใกล้เคียงกับอาการปวดท้องเฉียบพลันอื่น ๆ ทำให้บ่อยครั้งผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยล่าช้า มีภาวะแทรกซ้อนจนเกิดอันตรายมากขึ้นได้ ซึ่งการพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายและแยกโรคจากอาการปวดท้องอื่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยวินิจฉัยโรคได้อย่างถูกต้องและรับการรักษาอย่างทันท่วงที บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจกับโรคไส้ติ่งอักเสบ ตั้งแต่อาการ สาเหตุ และสัญญาณเตือนที่ควรสังเกตก่อนไส้ติ่งแตก

ไส้ติ่ง คืออะไร ?

ไส้ติ่ง คือ อวัยวะเล็ก ๆ ที่มีรูปทรงคล้ายหลอดหรือท่อเล็ก ๆ ซึ่งติดอยู่กับลำไส้ใหญ่ที่บริเวณด้านขวาของท้อง แม้ว่าไส้ติ่งจะไม่ถือว่ามีหน้าที่สำคัญหรือจำเป็นในการทำงานประจำวันของระบบย่อยอาหารในมนุษย์ แต่การอักเสบของไส้ติ่งสามารถนำไปสู่ภาวะอันตรายที่ต้องเร่งแก้ไขก่อนเป็นอันตรายถึงชีวิต

อาการไส้ติ่งอักเสบ เกิดจากอะไร

ไส้ติ่งอักเสบ หรือที่รู้จักในชื่อทางการแพทย์ว่า “appendicitis” เป็นภาวะที่เกิดจากการอักเสบของไส้ติ่ง สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการนี้มักมาจากการอุดตันของรูภายในไส้ติ่ง ซึ่งการอุดตันเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย

1. อุจจาระอุดตัน ซึ่งพบได้บ่อย เป็นลักษณะอุจจาระแข็ง ๆ ผ่านเข้าไปอุดตันภายในรูไส้ติ่งและออกมาไม่ได้ 
2. เศษอาหาร อุดตันภายในรูไส้ติ่ง เศษอาหารที่เข้าไปติดภายในรูของไส้ติ่ง เมื่อเศษอาหารเหล่านี้สะสมและแข็งตัว จะทำให้เกิดการอุดตัน
3. พยาธิ ในลำไส้เองก็เป็นสาเหตุทำให้เกิดการอักเสบของไส้ติ่งได้เช่นกัน
4. เนื้องอกหรือมะเร็ง โดยส่วนใหญ่เป็นเนื้องอกหรือมะเร็งของไส้ติ่งเองหรือของลำไส้ใหญ่บริเวณใกล้ ๆ ไส้ติ่งเจริญจนมาอุดภายในรูไส้ติ่ง มีส่วนน้อยมากที่เป็นเนื้องอกหรือซีสต์ที่พัฒนารอบ ๆ ไส้ติ่งและสามารถนำไปสู่การอุดตัน

เมื่อเกิดการอุดตันบริเวณปากของไส้ติ่ง ส่งผลให้เชื้อแบคทีเรียและความดันด้านในไส้ติ่งเพิ่มขึ้น ทำให้เลือดดำไม่สามารถไหลออกได้ และเลือดแดงไม่สามารถเข้าไปหล่อเลี้ยงไส้ติ่งได้ เยื่อบุด้านในไส้ติ่งเกิดการขาดเลือด นำไปสู่การอักเสบของไส้ติ่ง

กินเม็ดฝรั่งทำให้ไส้ติ่งอักเสบจริงหรือ ?

ในความจริงแล้วไม่ว่าอาหารชนิดใดก็ตาม ล้วนทำให้ไส้ติ่งอักเสบได้หากเกิดการอุดตัน

อาการของไส้ติ่งอักเสบ

• ระยะที่ 1 ไส้ติ่งเริ่มอุดตัน จะปวดท้องรอบสะดือฉับพลัน จุกแน่นท้อง เบื่ออาหาร
• ระยะที่ 2 ไส้ติ่งเริ่มอักเสบบวม จะปวดท้องน้อยด้านขวา มีไข้ บางรายมีท้องเสียร่วมด้วย
• ระยะที่ 3 ไส้ติ่งแตก อันตรายเชื้อแบคทีเรียกำลังแพร่กระจายในช่องท้อง จะมีไข้สูง ปวดเกร็งท้องทั่ว ๆ หากไม่ได้รับการผ่าตัด เชื้อโรคจะเข้าสู่กระแสเลือด ช็อคและทำให้เสียชีวิตได้

7 สัญญาณเตือนอาการไส้ติ่งอักเสบ

ไส้ติ่งอักเสบเป็นภาวะที่อาจทำให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมและทันเวลา ดังนั้น การรู้จักสัญญาณเตือนของไส้ติ่งอักเสบจึงมีความสำคัญมาก นี่คือ 7 สัญญาณเตือนหลักที่ควรระวัง

1. เริ่มปวดรอบสะดือย้ายมาท้องน้อยขวา
2. ปวดท้องแบบน้อยและค่อย ๆ มากขึ้น
3. คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร
4. กดท้องบริเวณท้องน้อยขวาแล้วมีอาการเจ็บ
5. ท้องอืด
6. มักมีไข้หลังการปวด
7. อาจมีอาการท้องผูกหรือท้องเสีย

อาการไส้ติ่งอักเสบ หายเองได้หรือไม่

อาการไส้ติ่งอักเสบ เป็นภาวะที่ไม่สามารถหายเองได้ และไม่ควรมองข้ามหรือรอให้หายเองโดยไม่ได้รับการรักษาจากแพทย์ ไส้ติ่งอักเสบต้องการการรักษาทางการแพทย์อย่างเร่งด่วน เพราะหากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่การแตกของไส้ติ่ง ซึ่งทำให้เกิดการติดเชื้อในช่องท้อง หรือภาวะซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ การรักษาหลักสำหรับไส้ติ่งอักเสบคือการผ่าตัดเพื่อเอาไส้ติ่งออก 

ดังนั้น หากมีอาการที่สงสัยว่าเกิดจากไส้ติ่งอักเสบ เช่น ปวดท้องรุนแรงที่ด้านขวาล่าง ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม 

ข้อมูลโดย

ผศ. นพ.พงศศิษฏ์ สิงหทัศน์ 

สาขาวิชาศัลยศาสตร์อุบัติเหตุและเวชบำบัดวิกฤตศัลยกรรม ภาควิชาศัลยศาสตร์

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

คลิกชมคลิปรายการ “ลัดคิวหมอ เช็กอาการไส้ติ่งอักเสบ สังเกตให้เป็นก่อนไส้ติ่งแตก“ ได้ที่นี่

ติดตาม Rama Channel เพื่อรับข้อมูลด้านสุขภาพเพิ่มเติมได้ที่ 

Website Ramathibodi: https://www.rama.mahidol.ac.th/
Youtube: RAMA Channel
Facebook: รามาแชนแนล Rama Channel 
LINE: Ramathibodi
Tiktok: ramachanneltv รามาแชนแนล ช่องของคนรักสุขภาพ