หากคุณเป็นคนหนึ่งที่อภิรมย์ในการบริโภคกาแฟ คุณคงเคยประสบพบเจอเหตุการณ์ เช่น ต้องดื่มกาแฟทุกวันเพื่อให้กระฉับกระเฉงในวันทำงาน หากไม่ได้ดื่มแล้วจะมีอาการปวดหัวขึ้นมาเลยทีเดียว ถ้าคุณเคยเป็นแล้วละก็…คุณก็เข้าข่ายปวดหัวจากอาการถอนคาเฟอีน หรือ Caffeine withdrawal แล้วล่ะ
คาเฟอีนเป็นสารเคมีหลักในกาแฟ
มีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาททำให้สมองแจ่มใส กระชุ่มกระชวย กระฉับกระเฉง ไม่ง่วงเหงาหาวนอน และยังมีฤทธิ์เสพติดด้วย
ซึ่งอาการถอนคาเฟอีนที่ว่านั้นประกอบไปด้วย
อาการปวดหัว ซึ่งพบได้มากที่สุด และมีความรุนแรงแตกต่างกันในแต่ละคน ทั้งปวดหัวบีบๆ ปวดหัวตุ๊บๆ รวมทั้งมีอาการอ่อนเพลีย ไม่มีแรง ไม่ตื่นตัวกระฉับกระเฉง ง่วงซึมเซา หาวนอน มึนงง สมองไม่โปร่ง รู้สึกไม่สบายเนื้อสบายตัว ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ มีอาการซึมเศร้า หดหู่ ไม่มีสมาธิ รวมทั้งมีอาการหงุดหงิด และคลื่นไส้อาเจียน
ความรุนแรงของอาการนั้น
ขึ้นอยู่กับปริมาณคาเฟอีนที่ดื่มในแต่ละวัน ยิ่งดื่มมาก อาการก็จะยิ่งรุนแรงหากไม่ได้ดื่ม และสามารถเกิดอาการขึ้นได้แม้คุณจะดื่มเพียงวันละ 1 แก้ว (ปริมาณคาเฟอีน 100 มิลลิกรัม) หรือเพิ่งเริ่มหัดดื่มกาแฟแค่ 3 วันเท่านั้น อาการจะเกิดขึ้นต่อเนื่องได้ใน 2-7 วัน แต่จะมีอาการรุนแรงภายใน 1-2 วันแรก หากร่างกายได้รับคาเฟอีนเข้าไป อาการก็จะดีขึ้นทันทีในครึ่งชั่วโมง
เมื่อเริ่มรู้สึกว่ามีปัญหาในการดื่มกาแฟ แล้วต้องการลดการดื่ม ขอแนะนำให้
ค่อยๆ ลดปริมาณการดื่มลงเรื่อยๆ ทีละน้อยในแต่ละวัน อย่าหยุดหรือลดกระทันหัน เพราะจะเกิดอาการดังที่กล่าวมาข้างต้นได้
บรรดาคอกาแฟทั้งหลายคงต้องสำรวจตัวเองกันแล้วว่า มีอาการเข้าข่ายดังกล่าวหรือไม่
ถ้าใช่ ควรลดการดื่มกาแฟลง แต่อย่าลืมว่าคาเฟอีนมีอยู่ในอาหารและเครื่องดื่มอื่นๆ อีกด้วย อาทิ ชา โกโก้ น้ำอัดลม ไอศกรีมรสกาแฟ ช็อกโกแลต เครื่องดื่มชูกำลัง และเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับนักกีฬา หากคุณติดที่ต้องบริโภคทุกวันเพื่อให้ร่างกายสดชื่น ก็มีสิทธิ์เกิดภาวะอาการถอนคาเฟอีนได้เหมือนกัน
ข้อมูลจาก
ผศ. พญ.แสงศุลี ธรรมไกรสร
ภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
มหาวิทยาลัยมหิดล
