โรคภูมิแพ้ผิวหนัง เช็กด่วน! สัญญาณเตือนที่ไม่ควรละเลย

โรคภูมิแพ้ผิวหนัง (atopic dermatitis) หรือที่หลายคนอาจคุ้นชื่อว่า “โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง” เป็นปัญหาสุขภาพผิวที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีพันธุกรรมหรือมีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้ชนิดอื่น ๆ เช่น โรคหืด โรคภูมิแพ้อากาศ สำหรับบทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับโรคภูมิแพ้ผิวหนังแบบเจาะลึก ทั้งอาการ สาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม รวมถึงแนวทางการรักษาและการดูแลตัวเอง เพื่อป้องกันไม่ให้อาการลุกลามและส่งผลต่อคุณภาพชีวิต

โรคภูมิแพ้ผิวหนัง คืออะไร

โรคภูมิแพ้ผิวหนังเป็นโรคที่เกิดจากความไวของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายที่ตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ ทำให้เกิดการอักเสบของผิวหนัง มีลักษณะเป็นผื่นคัน แดง ผิวแห้ง ตกสะเก็ด ผื่นอักเสบจะขี้นตามบริเวณจำเพาะกับช่วงอายุ เช่น ข้อพับแขน ข้อพับเข่า หรือบริเวณหน้าและลำคอ ทั้งนี้อาการอาจรุนแรงจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ ทั้งนี้โรคผิวหนังไม่ใช่โรคติดต่อ แต่ถ้าหากเป็นแล้วจะเป็นยาวและเรื้อรัง

โรคภูมิแพ้ผิวหนัง สาเหตุเกิดจากอะไร

พันธุกรรม

หากมีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคภูมิแพ้ชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น แพ้อากาศ หรือแพ้อาหาร มีโอกาสสูงที่ลูกจะเป็นโรคภูมิแพ้ผิวหนังได้

สารก่อภูมิแพ้

ฝุ่นไรในบ้าน ขนสัตว์ ละอองเกสรดอกไม้ สารเคมีในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ผงซักฟอก หรือน้ำหอม ล้วนเป็นปัจจัยที่สามารถกระตุ้นให้เกิดการระคายเคืองผิวและกระตุ้นให้โรคกำเริบได้ ทั้งนี้ความจำเพาะขึ้นกับแต่ละบุคคล

สภาพอากาศ

อากาศแห้งหรืออากาศเย็นจัดอาจทำให้ผิวแห้งและทำให้เกิดผื่นคัน ในขณะที่สภาพอากาศร้อนชื้นอาจกระตุ้นการอักเสบได้ หากไม่รักษาความสะอาดอย่างเหมาะสม

ผิวไม่แข็งแรง

ผิวหนังขาดสารให้ความชุ่มชื้น ปกป้องสารระคายเคืองและเชื้อโรคไม่ได้

โรคภูมิแพ้ผิวหนัง อาการตามช่วงวัย

• ช่วงวัย 2 เดือน ถึง 2 ปี ผิวหนังอักเสบ แดง บริเวณใบหน้า ลำตัว และแขนขาด้านนอก
• ช่วงอายุ 2 ปีขึ้นไป อาการอักเสบบริเวณข้อพับ ซอกคอ และหน้า
• ช่วงวัยรุ่นและผู้ใหญ่ ผิวหนังอักเสบบริเวณข้อพับ ข้อมือ ฝ่ามือ และหน้า

การวินิจฉัยโรคภูมิแพ้ผิวหนัง

การวินิจฉัยโรคภูมิแพ้ผิวหนังจะอาศัยการตรวจร่างกายและการซักประวัติเป็นหลัก โดยแพทย์จะสอบถามประวัติอาการ อาหารหรือสิ่งแวดล้อมที่อาจกระตุ้นอาการ รวมถึงประวัติคนในครอบครัว หากจำเป็นอาจมีการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ เช่น การทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง (skin prick test) หรือการตรวจเลือดเพื่อยืนยันสาเหตุและสารก่อภูมิแพ้ที่เกี่ยวข้องในรายที่มีอาการรุนแรง

วิธีป้องกันโรคภูมิแพ้ผิวหนัง

1. ดูแลผิวให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอ ใช้ครีมบำรุงผิวหรือโลชั่นหลังอาบน้ำทันทีเพื่อป้องกันผิวแห้ง
2. หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ ทำความสะอาดบ้านเป็นประจำ ปิดหน้าต่างในช่วงที่มีฝุ่นหรือละอองเกสรสูง และหลีกเลี่ยงการเลี้ยงสัตว์ที่มีขนยาว
3. เลือกเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนที่เหมาะสม ใช้เสื้อผ้าที่ทำจากผ้าฝ้ายและผ้าปูที่นอนที่ผ่านการซักทำความสะอาด หลีกเลี่ยงผ้าขนสัตว์หรือผ้าสังเคราะห์ที่ระคายเคืองผิว
4. ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นในห้อง 
5. ไม่อาบน้ำอุ่น
6. อาบน้ำวันละ 2 ครั้ง แทนการเช็ดตัว

วิธีการรักษาโรคภูมิแพ้ผิวหนัง

วิธีการรักษาโรคภูมิแพ้ผิวหนัง (atopic dermatitis) จะเน้นไปที่การบรรเทาอาการคัน ลดการอักเสบ และป้องกันไม่ให้อาการลุกลามหรือกลับมาเป็นซ้ำ โดยทั่วไปการรักษาประกอบด้วยการใช้ยาร่วมกับการปรับพฤติกรรมและสภาพแวดล้อม ดังนี้

• อาบน้ำวันละ 2 ครั้ง แทนการเช็ดตัว
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำอุ่น
• หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ผิวแห้ง
• ทาสารเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิว
• ใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดทาร่วมด้วยถ้ามีผื่นอักเสบ
• หากมีอาการรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

โรคภูมิแพ้ผิวหนังเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย และอาจเกิดซ้ำ ๆ หากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกต้อง อาการเด่น ได้แก่ ผื่นแดง คัน ผิวแห้ง ซึ่งมักส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว หากสังเกตว่าตนเองหรือคนใกล้ชิดมีสัญญาณดังกล่าว ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น การดูแลผิวให้ชุ่มชื้น และการปรับสิ่งแวดล้อมรอบตัวจะช่วยลดความรุนแรงและป้องกันการกำเริบของโรคได้ดีที่สุด

การหมั่นใส่ใจสุขภาพผิวอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้คุณสามารถป้องกันและรับมือกับโรคภูมิแพ้ผิวหนังได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม การดูแลความสะอาดในบ้าน หรือการปรับพฤติกรรมต่าง ๆ เพื่อลดความเสี่ยง ทั้งหมดนี้ล้วนช่วยให้คุณมีผิวสุขภาพดีและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ข้อมูลโดย

อ. พญ.สัญชวัล วิทยากรฤกษ์ 

สาขาวิชาเวชศาสตร์ผู้ป่วยนอกเด็กและวัยรุ่น ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ 

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

คลิกชมคลิปรายการ “โรคภูมิแพ้ผิวหนัง” ได้ที่นี่

ติดตาม Rama Channel เพื่อรับข้อมูลด้านสุขภาพเพิ่มเติมได้ที่ 

Website Ramathibodi: https://www.rama.mahidol.ac.th/
Youtube: RAMA Channel
Facebook: รามาแชนแนล Rama Channel 
LINE: Ramathibodi
Tiktok: ramachanneltv รามาแชนแนล ช่องของคนรักสุขภาพ