Monday , September 28 2020
Breaking News
Home / Uncategory / รู้จักโรคถุงน้ำที่ไต

รู้จักโรคถุงน้ำที่ไต

รู้จักโรคถุงน้ำที่ไต

ไตเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือดและขับถ่ายออกมาพร้อมกับน้ำในรูปของปัสสาวะ โรคที่เกิดเกี่ยวกับไตก็มีหลายประเภท อาทิ โรคไตวายฉับพลัน โรคไตวายเรื้อรัง เป็นต้น สำหรับคอลัมน์หมอรามาฯ ไขปัญหาสุขภาพฉบับนี้ขอนำเสนอ “ โรคถุงน้ำที่ไต” ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งโรคที่ควรรับรู้และเฝ้าระวังเพื่อป้องกันและรักษาเบื้องต้นก่อนจะลุกลามไปในที่สุด

ศาสตราจารย์นายแพทย์วชิร คชการ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะ ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ได้อธิบายถึงโรคถุงน้ำที่ไตว่า ในปัจจุบันมีการตรวจพบถุงน้ำที่ไตมากขึ้น แต่ทั้งนี้เกิดจากมีการตรวจเช็คสุขภาพกันมากขึ้น ผิดกับในอดีต และหนึ่งในขั้นตอนการตรวจร่างกายก็มีการทำอัลตราซาวนด์ช่องท้องและพบว่ามีถุงน้ำที่ไต อย่างไรก็ดีการเกิดถุงน้ำที่ไตสามารถพบได้มากในประชากรทั่วไป

ได้มีรายงานการตรวจพบถุงน้ำที่ไตในผู้ป่วยที่เสียชีวิตแล้วและอายุมากกว่า 50ปีที่เสียชีวิตจากโรคอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับไต พบว่าไตมีถุงน้ำได้ร้อยละ 50 และผู้เสียชีวิตเหล่านั้นไม่เคยมีปัญหาใดๆ เกี่ยวข้องกับไตเลย นอกจากนั้นยังมีผลการตรวจพบถุงน้ำที่ไตในแต่ละช่วงอายุจากการตรวจทางรังสีร้อยละ 40 จากประสบการณ์ที่ผ่านมา เมื่อมีการตรวจพบถุงน้ำที่ไตจะสร้างความวิตกกังวลกับผู้ป่วยและครอบครัวมาก เช่น อาจจะกลัวว่าจะเกิดภาวะไตวาย หรือกลัวว่าจะเป็นมะเร็ง เป็นต้น แต่อย่างไรก็ดี ถุงน้ำที่ไตไม่ได้มีลักษณะที่เฉพาะประเด็นใดเพียงประเด็นเดียว แต่ยังมีความหลากหลายในลักษณะและพัฒนาการของโรค ซึ่งพอจะกล่าวเพื่อความเข้าใจได้ดังนี้

ถุงน้ำแบบธรรมดาที่ไต ลักษณะเป็นถุงน้ำเดี่ยวๆ ลักษณะจะมีน้ำใสๆ อยู่ในถุงน้ำ ผิวของถุงหุ้มบางๆ และเรียบ ลักษณะของถุงน้ำนี้จากการตรวจทางรังสี เช่น การทำอัลตราซาวนด์ หรือ เอ็กซเรย์ คอมพิวเตอร์ สามารถบอกลักษณะเฉพาะเจาะจงกับถุงน้ำแบบนี้ได้ ถุงน้ำนี้ไม่มีอันตรายใดๆ แทบไม่มีความจำเป็นต้องทำการติดตาม และไม่ได้เป็นอันตรายใดๆ โดยถุงน้ำลักษณะนี้ จะไม่พัฒนาเป็นมะเร็ง หรือมีขนาดโตจนรบกวนต่อการทำงานของไต แต่หากถุงน้ำมีขนาดโตมาก จนมีอาการเช่นจุกแน่น หรือปวดตื้อๆ การรักษาอาจจะเพียงเจาะดูดน้ำในถุงน้ำออกแล้วฉีดสารบางอย่างเข้าไปแทนเพื่อทำให้ถุงน้ำฝ่อ หากจะเป็นการผ่าตัดก็เพียงเลาะเอาถุงน้ำออกโดยผ่าแบบเจาะใช้กล้องวิดีทัศน์ ช่วยในการผ่าตัด

ถุงน้ำที่อาจจะเป็นก้อนเนื้องงอกหรือมะเร็ง เป็นถุงน้ำที่มีความแตกต่างจากถุงน้ำแบบธรรมดา โดยถุงน้ำนี้จะมีก้อนเนื้องงอกมะเร็งซ่อนอยู่และพัฒนารุนแรงได้ ลักษณะของถุงน้ำจะแตกต่างจากถุงน้ำปกติ เช่น มีผนังที่หนา น้ำภายในถุงมีความขุ่น มีเลือดปน หรือมีจุดแคลเซียมอยู่ภายในถุงน้ำ เป็นต้น จากภาพเอ็กซเรย์ สามารถให้แนวทางในการวินิจฉัยได้ ถึงแม้ว่าจะไม่สามารถบอกได้ 100 เปอร์เซ็นต์ แต่สามารถบอกถึงโอกาสที่เป็นมะเร็งได้ หากผลจากการตรวจทางรังสีคิดว่ามีโอกาสสูงที่จะมีก้อนเนื้องอกซ่อนอยู่ การรักษาจะต้องทำผ่าตัดเอาออก ไม่ใช่เฝ้ารอดูอาการ หรือเจาะเอาน้ำออก เช่น การรักษาถุงน้ำแบบธรรมดา

ถุงน้ำหลายถุงที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ เป็นถุงน้ำที่มีความแตกต่างจากถุงน้ำที่กล่าวมาข้างต้น เพราะสามารถถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ได้ ลักษณะของถุงน้ำจะมีจำนวนมากหลายถุง พัฒนาให้การทำงานของไตแย่ลง และเป็นไตวายได้ ถุงน้ำในกรณีนี้ยังพบได้ในอวัยวะอื่นร่วมด้วย เช่น ตับ ตับอ่อน ม้าม เป็นต้น ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะที่ทำให้แพทย์วินิจฉัยถุงน้ำชนิดนี้ว่ามีการถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ จึงติดตัวมาตั้งแต่กำเนิด แต่กว่าจะแสดงอาการมักจะมีอายุ 30-40ปี โดยมักจะพบว่ามีความดันโลหิตสูง คลำพบว่าไตโต คลำพบมีก้อนในท้อง จนในที่สุดจะมีไตวาย เพลีย ซีด การรักษาถุงน้ำแบบนี้ไม่มีการรักษาเฉพาะเจาะจง ส่วนมากจะเป็นการรักษาแบบประคับประคอง และให้การรักษาเมื่อเข้าสู่ระยะสุดท้ายที่เกิดไตวาย เช่น การฟอกเลือด หรือการปลูกถ่ายอวัยวะ นอกจากไตวายแล้ว ถุงน้ำชนิดนี้อาจจะมีอาการแทรกซ้อนอย่างอื่นได้ เช่น มีการอักเสบ มีเลือดออก มีนิ่ว

ถุงน้ำหลายถุงในวัยเด็ก เป็นภาวะความผิดปกติที่พบในเด็กและไตด้านนั้นจะไม่พัฒนา คือไตไม่ทำงาน โดยสามารถตรวจพบได้ตั้งแต่ในครรภ์ เพราะในปัจจุบันเราตรวจอัลตราซาวนด์ดูทารกในครรภ์ได้ ทำให้สามารถตรวจพบถุงน้ำที่ไตตั้งแต่ในครรภ์ หากเป็นทั้งสองข้างทารกมักจะเสียชีวิต
ถุงน้ำที่เกิดในผู้ป่วยไตวาย เป็นถุงน้ำที่เกิดภายหลัง พบในผู้ป่วยไตวายที่เดิมไม่มีการตรวจพบถุงน้ำ แต่มาตรวจพบภายหลัง หลังจากรักษาภาวะไตวายแล้ว และอาจจะมีการอักเสบในถุงน้ำ หรือมีเลือดออกได้

ร่างกายถือเป็นของที่มีค่าที่สุดสำหรับมนุษย์เราหากมีอาการหรือสัญญาณบ่งบอกถึงอันตรายที่เกิดขึ้นกับร่างกายของท่าน ให้รีบเข้าปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญตามสาขาเฉพาะโรคนั้นๆ เพื่อหาสาเหตุของอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นรวมถึงแนวทางในการรักษา ทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันเบื้องต้นก่อนที่จะลุกลามขยายผลเกินการที่จะเยียวยาและรักษาได้

ขอบคุณข้อมูลจาก ศาสตราจารย์นายแพทย์วชิร คชการ
ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

About admin

Check Also

filler9

เกร็ดความรู้ ตอน เมื่อเกิดแผลสด

การออกกำลังกายในปัจจุบันเป็นสิ่งที่นิยมกันมาก แน่นอนต้องเกิดการกระทบกระทั่งกันบ้าง และเมื่อเกิดแผลสด เราควรทำอย่างไร ?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Free mockups