55_ปกบทความเบาหวาน_1
Home
โรคเบาหวาน โรคควรระวัง รู้ก่อนรักษาได้
โรคเบาหวาน โรคควรระวัง รู้ก่อนรักษาได้

โรคเบาหวาน นับว่าเป็นโรคที่มีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในประเทศไทย ซึ่งเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนที่มีชื่อว่า อินซูลิน มีหน้าที่ในการนำน้ำตาลในเลือดไปเลี้ยงอวัยวะภายในร่างกายเพื่อสร้างเป็นพลังงาน ผู้เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 นั้น จะมีภาวะดื้อต่อฮอร์โมนอินซูลิน ทำให้ฮอร์โมนอินซูลินไม่สามารถทำหน้าที่นำน้ำตาลในเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้อย่างเต็มที่จึงส่งผลให้น้ำตาลในเลือดมีระดับที่สูงขึ้น

ถึงแม้เบาหวานประเภทที่ 2 มักจะเจอในคนที่มีน้ำหนักตัวมาก ซึ่งนำไปสู่ภาวะดื้อต่ออินซูลินได้ในที่สุด อย่างไรก็ตามเราสามารถสำรวจตัวเองได้ว่า เรามีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานมากน้อยเพียงใด โดยสำรวจปัจจับเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานได้ดังนี้

ผู้ที่มีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน

  • อายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป
  • ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือมีดัชนีมวลกายมากกว่า 23
  • สัดส่วนของรอบเอวต่อส่วนสูงมากกว่า 0.5
  • มีประวัติคนในครอบครัวญาติสายตรงเป็นโรคเบาหวาน
  • ช่วงตั้งครรภ์มีประวัติเป็นโรคเบาหวาน
  • ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคความดันสูง
  • ผู้ที่มีโรคประจำตัวอื่น ๆ เช่น ไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ โรคหัวใจ โรคเกี่ยวกับหลอดเลือด

อาการของโรคเบาหวาน

  • ปัสสาวะบ่อยในช่วงกลางคืน มากกว่า 3 ครั้งต่อคืน
  • กระหายน้ำบ่อย
  • รับประทานอาหารมากขึ้นแต่น้ำหนักลดลง
  • ตาพร่ามัว มองเห็นภาพไม่ชัด
  • ชาบริเวณปลายมือและปลายเท้าจากปลายประสาทเสื่อม
  • แผลหายช้า

เบาหวาน,โรคเบาหวาน,อาการโรคเบาหวาน,หวาน

ภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน

สำหรับผู้เป็นโรคเบาหวาน ซึ่งมีภาวะน้ำตาลในเลือดมีความผิดปกติเป็นระยะเวลานานจะส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้ทั่วร่างกาย ซึ่งภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานสามารถแบ่งออกได้ 2 กลุ่ม ดังนี้

  1. ภาวะแทรกซ้อนแบบเฉียบพลัน เป็นอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและมีความรุนแรงที่แพทย์ต้องรีบรักษา เช่น ภาวะหมดสติจากน้ำตาลที่สูงมากหรือภาวะเลือดเป็นกรด
  2. ภาวะแทรกซ้อนแบบเรื้อรัง ส่วนใหญ่เกิดในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ที่ทางแพทย์กำหนดได้ อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อย ดังนี้
  • โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเส้นเลือดในสมอง โรคเบาหวานถือเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักของการเกิดโรคหัวใจในอนาคต ไม่ว่าจะเป็น โรคเส้นเลือดหัวใจอุดตัน โรคหัวใจล้มเหลว โรคหลอดเลือดในสมองตีบ เป็นต้น
  • ภาวะแทรกซ้อนทางตา เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้มากในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ ปล่อยให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นระยะเวลานานจนส่งผลกับเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงจอประสาทตาและก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนทางตาได้ เช่น สูญเสียการมองเห็น จอประสาทตาบวม หรือจอประสาทตาหลุดได้
  • ภาวะแทรกซ้อนทางไต ไตจะมีการทำงานที่หนักขึ้นในผู้ป่วยโรคเบาหวานเนื่องจากมีน้ำตาลในเลือดที่สูงกว่าเกณฑ์ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการไหลเวียนของเลือดที่ไต รวมไปถึงการเปลี่ยนแปลงของเนื้อไตโดยตรงด้วยและนำไปสู่การมีโปรตีนในปัสสาวะและภาวะไตวาย
  • ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญอีกหนึ่งอย่างในผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานโดยจะมีการอักเสบของเส้นประสาทที่มีสาเหตุมาจากน้ำตาลในเลือดสูงจนเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของเลือดและเกิดการทำลายหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงเส้นประสาทอีกด้วย
  1. เส้นประสาทส่วนปลาย ที่มีความผิดปกติมากที่สุดในผู้ป่วยโรคเบาหวาน โดยผู้ป่วยจะมีอาการชาเหมือนเป็นเหน็บจากการสูญเสียประสาทที่สามารถรับความรู้สึกได้ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นบริเวณเท้าทั้ง 2 ข้าง ลามไปเรื่อย ๆ และอาจมีอาการปวดเส้นประสาทบ่อย
    เส้นประสาทเส้นใดเส้นหนึ่ง เช่น เส้นประสาทที่เลี้ยงกล้ามเนื้อบนใบหน้าจนอาจส่งผลให้หลับตาไม่สนิทหรือเส้นประสาทที่กล้ามเนื้อตาที่จะทำให้มีอาการกลอกตาไม่ได้ มองเห็นภาพซ้อน

  2. ระบบประสาทอัตโนมัติ อาจมีความผิดปกติของเส้นประสาทที่จะไปเลี้ยงระบบต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ระบบควบคมความดันเลือดและอัตราการเต้นของหัวใจ ทำให้มีอาการหน้ามืดคล้ายจะเป็นลมได้ เป็นต้น

เบาหวาน,โรคเบาหวาน,อาการโรคเบาหวาน,หวาน

ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับโรคเบาหวาน

เมื่อเป็นโรคเบาหวาน ห้ามบริจาคเลือด ?

ผู้เป็นโรคเบาหวานส่วนใหญ่มักเข้าใจผิดว่าหากบริจาคเลือดแล้วผู้ที่ได้รับเลือดจะกลายเป็นโรคเบาหวาน ซึ่งในความเป็นจริงแล้วโรคเบาหวานไม่ติดต่อกันทางเลือด ผู้เป็นโรคเบาหวานที่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติสามารถบริจาคเลือดได้ แต่ผู้เป็นเบาหวานที่มีน้ำตาลในเลือดสูงเกินเกณฑ์แพทย์ไม่แนะนำให้บริจาคเลือด

โรคเบาหวานสามารถรักษาหายขาดได้ ?

อีกหนึ่งความเชื่อที่มักถูกเข้าใจผิดว่าโรคเบาหวานสามารถรักษาหายขาดได้ เมื่อผู้ป่วยเป็นโรคเบาหวานแล้วจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้สนิท แต่สามารถทำให้อาการของโรคเบาหวานสงบลงได้ คือการคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติเหมือนผู้ที่ไม่ได้เป็นโรคเบาหวานโดยที่ไม่ต้องรับประทานยา ซึ่งสามารถทำได้ด้วยการปรับพฤติกรรมและลดน้ำหนัก

โรคเบาหวานคุมน้ำตาลได้ สามารถหยุดยาได้ ?

ส่วนใหญ่โรคเบาหวานจำเป็นที่จะต้องรับประทานยาเพื่อรักษาและควบคุมระดับน้ำตาลอย่างต่อเนื่อง การหยุดยาด้วยตัวเองโดยที่ไม่ได้รับการปรึกษาจากทางแพทย์จะทำให้ระดับน้ำตาลกลับมาขึ้นสูง เมื่อน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นจะส่งผลต่อร่างกายทำให้ร่างกายเกิดการแปรปรวน ดังนั้นผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ ตรวจระดับน้ำตาลเป็นประจำ และติดตามผลกับทางแพทย์อย่างต่อเนื่อง

เบาหวาน,โรคเบาหวาน,อาการโรคเบาหวาน,หวาน

วิธีการรักษาโรคเบาหวาน

  • ควบคุมอาหาร ให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารในปริมาณที่เหมาะสมและจำกัดอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต เช่น ของหวาน แป้ง ขนมปัง
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
  • ใช้ยา หากผู้ป่วยไม่สามารถรักษาระดับน้ำตาลในเลือดจากการควบคุมน้ำหนักและออกกำลังกายได้ ต้องใช้ยาตามที่แพทย์สั่งเพื่อไม่ให้มีผลต่อตับหรือไต

โรคเบาหวาน อาจมีสัญญาณเตือนเบื้องต้นที่สามารถเจอได้ เช่น ปัสสาวะผิดปกติ น้ำหนักลงอย่างไม่มีสาเหตุ ตาพร่ามัว หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน ควรรีบเข้ามาตรวจสุขภาพกับแพทย์เพื่อหาสาเหตุของโรคและได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง แม้ว่าโรคเบาหวานจะไม่มีการรักษาที่หายขาดได้ แต่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติและมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้

 

ข้อมูลจาก

ผศ. นพ.สิระ กอไพศาล

สาขาวิชาโรคต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม

ภาควิชาอายุรศาสตร์

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

มหาวิทยาลัยมหิดล

บทความที่เกี่ยวข้อง

ปวดท้องน้อย ประจำเดือนมามาก มากะปริดกะปรอย ปัญหาของผู้หญิงหลายคนอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดภาวะ ถุงน้ำในรังไข่ หรือ ซีสต์
ปวดท้องน้อย ประจำเดือนมามาก มากะปริดกะปรอย ปัญหาของผู้หญิงหลายคนอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดภาวะ ถุงน้ำในรังไข่ หรือ ซีสต์
Article
18-06-2024

0

ยาแก้แพ้ น้ำมูก
ยาแก้แพ้ ยาสามัญประจำบ้านของใครหลาย ๆ คน ที่ช่วยเรื่องอาการแพ้ น้ำมูกไหล ไอ จาม แต่ถ้าหากรับประทานมากหรือบ่อยเกินไปอาจทำให้สมองเสื่อม เป็นความจริงหรือไม่ ? รีบทำความเข้าใจก่อนจะสายเกิน
Article
17-06-2024

18

บทความ เรื่อง ข้อเข่าเสื่อม เป็นโรคที่เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ ทั้งทางด้านรูปร่าง โครงสร้างการทำงานของกระดูกข้อต่อ ทำให้มีอาการ ปวดที่ข้อเข่า
ข้อเข่าเสื่อม เป็นโรคที่เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ ทั้งทางด้านรูปร่าง โครงสร้างการทำงานของกระดูกข้อต่อ ทำให้มีอาการปวดที่ข้อเข่า
Article
14-06-2024

18

บทความ เรื่อง อาการตกขาว สารคัดหลั่ง ภายในร่างกายของผู้หญิงที่ถูกขับออกจากช่องคลอด เกิดขึ้นได้ในผู้หญิงที่มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนแตกต่างกันไปตามรอบเดือน
อาการตกขาว สารคัดหลั่งภายในร่างกายของผู้หญิงที่ถูกขับออกจากช่องคลอด เกิดขึ้นได้ในผู้หญิงที่มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนแตกต่างกันไปตามรอบเดือน
Article
13-06-2024

5