Heart Rate อัตราการเต้นของหัวใจ สำคัญอย่างไรต่อสุขภาพ ?

รู้จัก “ชีพจร” ตัวช่วยบอกสุขภาพหัวใจของคุณ เคยสงสัยไหมว่า “หัวใจเราเต้นกี่ครั้งในหนึ่งนาที” คำตอบอยู่ที่สิ่งที่เรียกว่า Heart Rate หรืออัตราการเต้นของหัวใจนั่นเอง!

Heart Rate คืออะไร ?

Heart Rate (ชีพจร) คือ จำนวนครั้งที่หัวใจเต้นภายใน 1 นาที ทุกครั้งที่หัวใจเต้นจะปั๊มเลือด ส่งไปเลี้ยงทั่วร่างกาย จึงเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่า ระบบไหลเวียนเลือดทำงานดีแค่ไหน!

ปัจจัยที่ทำให้ Heart Rate เปลี่ยนแปลง มีอะไรบ้าง ?

อัตราการเต้นของหัวใจแต่ละคนไม่เท่ากัน และเปลี่ยนไปตามหลายปัจจัย เช่น

• อายุ : เด็กเล็กหัวใจเต้นเร็ว ผู้ใหญ่เต้นช้ากว่า
• กิจกรรมที่ทำ

• • ขณะพัก : ปกติอยู่ที่ 60-100 ครั้ง/นาที
  • ขณะออกกำลังกาย : อาจสูงถึง 120-150+ ครั้ง/นาที
  • นักกีฬาตอนพัก : ชีพจรอาจต่ำถึง 40-60 ครั้ง/นาที

อัตราการเต้นของหัวใจ แบบไหนเรียกว่าปกติ ? (สำหรับผู้ใหญ่ขณะพัก)

• ✅ ปกติ : 50–100 ครั้ง/นาที
• ⚠️ เต้นเร็ว : เกิน 100 ครั้ง/นาที (พักอยู่เฉยๆ)
• ❌ เต้นเร็วมาก : เกิน 150 ครั้ง/นาที = อันตราย ต้องพบแพทย์
• ❌ เต้นช้าเกิน : ต่ำกว่า 50 ครั้ง/นาที (โดยไม่มีเหตุผล เช่น ไม่ได้เป็นนักกีฬา)

วิธีวัด Heart Rate ด้วยตัวเอง

1. เตรียมนาฬิกาจับเวลา
2. ใช้นิ้วชี้ กลาง นาง (ห้ามใช้นิ้วโป้ง!)
3. วางนิ้วลงบนข้อมือบริเวณใต้โคนนิ้วโป้ง
4. รู้สึกถึงจังหวะ “ตุ้บๆ” แล้วเริ่มจับเวลา
5. นับครบ 1 นาที = ได้ค่าชีพจรของคุณ

Tips ลองวัด 2–3 ครั้ง แล้วเอาค่าเฉลี่ยเพื่อความแม่นยำ สังเกตด้วยว่าจังหวะสม่ำเสมอไหม ? มีเต้นขาดหาย หรือเร็วผิดปกติหรือเปล่า ?

ทำไมต้องวัด Heart Rate ?

การติดตามอัตราการเต้นของหัวใจช่วยให้

• รู้ทันสัญญาณของโรคหัวใจ
• สังเกตความผิดปกติของความดันเลือด หรือภาวะเครียด
• ปรับพฤติกรรมให้เหมาะสม เช่น การออกกำลังกาย หรือการพักผ่อน

ถ้า Heart Rate ผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของ

• โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ
• ความดันเลือดสูง ความดันเลือดต่ำ
• ไขมันในเลือดสูง
• ภาวะขาดน้ำ หรือร่างกายเครียด
• ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ

Heart Rate = ตัวช่วยเช็กสุขภาพเบื้องต้น ถ้าอยากรู้ว่าร่างกายยังดีอยู่ไหม ลองเช็ก Heart Rate เพราะหัวใจคือศูนย์กลางของชีวิต ถ้าอะไรเริ่มผิดปกติ ให้ไปพบแพทย์ทันที!

ข้อมูลโดย

ผศ. นพ.ภากร จันทนมัฏฐะ
สาขาวิชาโรคหัวใจ ภาควิชาอายุรศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

คลิกชมคลิป “ EP.18 Heart Rate #ภาษาหมอรู้ไว้จะได้เคลียร์” ได้ที่นี่

ติดตาม Rama Channel เพื่อรับข้อมูลด้านสุขภาพเพิ่มเติมได้ที่ 

Website Ramathibodi: https://www.rama.mahidol.ac.th/
Youtube: RAMA Channel
Facebook: รามาแชนแนล Rama Channel
LINE: Ramathibodi
Tiktok: ramachanneltv รามาแชนแนล ช่องของคนรักสุขภาพ