ไซนัสอักเสบ รู้ได้อย่างไร

โรค ไซนัสอักเสบ เป็นการอักเสบและติดเชื้อบริเวณเยื่อบุโพรงจมูกและโพรงอากาศข้างจมูก มักมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือได้รับสารก่อภูมิแพ้ ผู้ป่วยมักมีอาการคล้ายกับไข้หวัด คัดจมูกบ่อย มีน้ำมูกเหนียวข้น และไอมีเสมหะอยู่ตลอดเวลา ส่วนใหญ่มักคิดว่าเป็นเพียงไข้หวัดธรรมดา จึงไม่ได้เข้ารับการรักษาตั้งแต่เริ่มต้น ส่งผลให้เกิดอาการเรื้อรังขึ้น

ไซนัสอักเสบ คือ

ไซนัส เป็นโพรงอากาศข้างจมูกที่อยู่ภายในกะโหลกศีรษะ มีลักษณะเป็นโพรงบุด้วยเมือกบาง ๆ เมื่อมีการอักเสบหรือติดเชื้อเกิดขึ้น เยื่อบุไซนัสจะบวมมากขึ้นและรูเปิดของไซนัสจะปิดลง ทำให้อากาศระบายไม่ได้ สามารถแบ่งไซนัสอักเสบออกได้ทั้งหมด 3 ประเภท ได้แก่

โรคไซนัสอักเสบชนิดเฉียบพลัน จะมีอาการไม่เกิน 4 สัปดาห์
โรคไซนัสอักเสบชนิดกึ่งเฉียบพลัน จะมีอาการตั้งแต่ 4 ถึง 12 สัปดาห์
โรคไซนัสอักเสบชนิดเรื้อรัง จะมีอาการตั้งแต่ 12 สัปดาห์ขึ้นไป และอาจมีอาการแบบเฉียบพลันแทรกเป็นระยะ ๆ ได้

สาเหตุไซนัสอักเสบ

ติดเชื้อที่ทางเดินหายใจส่วนบน
โรคภูมิแพ้
ฟันผุ ติดเชื้อที่รากฟัน
มีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในจมูกเป็นเวลานาน
ผนังจมูกคด
โรคริดสีดวงจมูกหรือมีเนื้องอกในโพรงจมูก
สูบบุหรี่เป็นประจำ

อาการเมื่อเป็นไซนัสอักเสบ

แน่นจมูก คัดจมูก
มีน้ำมูกข้น น้ำมูกเปลี่ยนสี น้ำมูกเขียว
น้ำมูกไหลลงคอ
ไอมีเสมหะตลอดเวลา
ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น หรือจมูกได้กลิ่นลดลง
ปวดศีรษะ
ปวดแน่นบริเวณใบหน้า เช่น ปวดหน้าผาก ปวดหัวคิ้ว ปวดโหนกแก้ม
อ่อนเพลีย
มีไข้
ปวดหู หูอื้อ
ตาบวม ตาบอดในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง

การวินิจฉัย ไซนัสอักเสบ

เมื่อผู้ป่วยมีอาการที่อาจเสี่ยงเป็นไซนัสอักเสบและเข้าพบแพทย์ แพทย์จะเริ่มซักประวัติสอบถามอาการของผู้ป่วย และตรวจภายในของโพรงจมูกเพื่อตรวจอาการบวมของจมูกและใบหน้า โดยอาจใช้วิธีการส่องกล้อง เพื่อให้การวินิจฉัยไซนัสอักเสบเบื้องต้น แต่ถ้ารักษาแล้วอาการไม่ดีขึ้น แนะนำให้ตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เพื่อหาความผิดปกติและภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยที่มีอาการไซนัสชนิดเรื้อรัง แพทย์อาจมีการตรวจตัวอย่างชิ้นเนื้อเยื่อจมูกและโพรงจมูกเพื่อหาสาเหตุของโรคและการติดเชื้อแบคทีเรียเพิ่มเติม รวมไปถึงตรวจภูมิแพ้หากสงสัยว่าผู้ป่วยเป็นไซนัสอักเสบที่เกิดจากสาเหตุภูมิแพ้

ภาวะแทรกซ้อนไซนัสอักเสบ

ไซนัสอักเสบเป็นภาวะการติดเชื้ออย่างหนึ่งที่หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องอาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ตามมาได้ ดังนี้

เชื้ออาจลุกลามไปที่กระบอกตา ส่งผลให้เนื้อเยื่อรอบตาเกิดการอักเสบ ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีอาการตาบวม ตาพร่ามัว ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นตาบอดได้
เชื้อลุกลามไปที่สมอง เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ อาจมีปวดศีรษะ ซึมลง ไม่รู้สึกตัวได้
ส่งผลต่อเยื่อบุทางเดินหายใจส่วนบนและล่าง เช่น การอักเสบของหูชั้นกลางจนทำให้หูอื้อ เยื่อบุคออักเสบ กล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง

วิธีการรักษา

การรักษา ไซนัสอักเสบ บางชนิดสามารถรักษาให้หายขาดได้ และบางชนิดอาจมีโอกาสกลับมาเป็นใหม่ได้เช่นกัน ดังนั้นผู้ป่วยที่มีอาการควรเข้าพบแพทย์ โดยจะมีวิธีการรักษาหลายรูปแบบ ดังนี้

รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ หากเป็นไซนัสอักเสบชนิดเฉียบพลันพบว่าเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะ
หากผู้ป่วยมีอาการไซนัสอักเสบชนิดเรื้อรัง ทางแพทย์จะพิจารณาให้การรักษาด้วยยาพ่นจมูกสเตียรอยด์
รักษาด้วยการผ่าตัด หากผู้ป่วยมีภาวะแทรกซ้อนจากไซนัสอักเสบชนิดเฉียบพลัน หรือไซนัสอักเสบชนิดเรื้อรังที่ไม่สามารถรักษาให้หายด้วยการใช้ยาได้ แพทย์จะพิจารณาให้ผ่าตัดด้วยการส่องกล้องผ่านจมูก ซึ่งเป็นวิธีการผ่าตัดที่ปลอดภัยและได้ผลดี