บทความ ต.ค.61_๑๘๑๐๑๙_0007
หน้าแรก
โรคกระดูกพรุน ภัยเงียบของผู้สูงอายุ
โรคกระดูกพรุน ภัยเงียบของผู้สูงอายุ

ในประเทศไทยพบผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 5 แสนคน เป็นสัญญาณที่แสดงออกถึงการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ความน่าเป็นห่วงของเรื่องนี้คือคนในวัยนี้มักมีความเสื่อมของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย ซึ่งยากต่อการใช้ชีวิตได้เหมือนกับคนที่ร่างกายแข็งแรง โดยหนึ่งในโรคที่น่าสนใจสำหรับผู้สูงอายุก็คือ “โรคกระดูกพรุน” อันอาจทำให้เกิดภาวะทุพพลภาพได้ ทั้งยังเป็นภัยเงียบที่ต้องให้ความสำคัญ

ลักษณะของโรคกระดูกพรุน

โรคกระดูกพรุนคือโรคชนิดหนึ่งซึ่งมวลกระดูกลดน้อยลง มักเกิดกับสตรีวัยหมดประจำเดือน หรือผู้ชายอายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป เกิดจากอัตราการสร้างและการทำลายกระดูกที่ไม่สมดุลกัน โดยปกติแล้วร่างกายมนุษย์จะมีการสร้างและทำลายกระดูกอยู่ตลอดเวลาและอยู่ในสมดุล แต่มีบางภาวะที่อาจส่งผลให้การสร้างและทำลายมวลกระดูกผิดปกติ เช่น ในคนที่หมดประจำเดือน ฮอร์โมนเพศหญิงลดน้อยลง ส่งผลให้มีการทำลายกระดูกมากขึ้นและสร้างได้น้อยลง มวลกระดูกโดยรวมจึงลดน้อยลงกลายเป็นโรคกระดูกพรุนในที่สุด

อาการแทรกซ้อนของโรคกระดูกพรุน

  • กระดูกเสียความแข็งแรง กระดูกหักง่าย
  • เคลื่อนไหวได้ลดลง ช่วยเหลือตัวเองลำบาก
  • หลังโกง หลังค่อม
  • ติดเชื้อในกระแสเลือด
  • ปอดบวม
  • ติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ
  • โลหิตเป็นพิษ
  • เดินไม่ได้/พิการ
  • แผลกดทับ (กรณีเป็นผู้ป่วยติดเตียง)

กระดูกข้อสะโพกหักจากกระดูกพรุน เป็นภาวะที่มีอันตรายสูง และถึงกับเสียชีวิตได้ ภาวะกระดูกหักหากเกิดในผู้สูงอายุจะรักษาได้ยาก เพราะกระดูกหักในผู้สูงอายุจะติดช้า มีภาวะแทรกซ้อนค่อนข้างมาก บางรายอาจถึงแก่ชีวิต โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะแทรกซ้อนกระดูกสะโพกหัก อาจทำให้เกิดภาวะทุพพลภาพตามมา หรือเสียชีวิตได้สูง ภายใน 1-2 ปี

การรักษาโรคกระดูกพรุน

  • รักษาด้วยยา
  • ผ่าตัด
  • กายภาพบำบัด

การรักษาภาวะกระดูกสะโพกหักจากกระดูกพรุน

ภาวะกระดูกสะโพกหักเป็นอาการแทรกซ้อนของโรคกระดูกพรุนที่อันตรายและทำให้เสียชีวิตได้ แต่ปัจจุบันมีการพัฒนาการรักษาพยาบาลที่มีประสิทธิภาพสูง เช่น การผ่าตัดโดยเร็ว ภายใน 48-72 ชั่วโมง เพื่อยึดตรึงกระดูกหักให้แข็งแรง และการผ่าตัดแบบแผลเล็กบาดเจ็บน้อย ร่วมกับการทำกายภาพบำบัดและการเลือกใช้ยาที่เหมาะสม วิธีเหล่านี้สามารถลดอัตราการเสียชีวิตลงได้อย่างมาก และสามารถฟื้นฟูร่างกายกลับสู่ภาวะปกติได้อย่างรวดเร็ว

การสังเกตตัวเองถึงแนวโน้มของการเป็นโรคกระดูกพรุน

  • วัดส่วนสูง หากพบว่าเตี้ยลงกว่าตอนวัยหนุ่มหรือวัยสาวมากกว่า 4 เซนติเมตร ควรพบแพทย์
  • ทบทวนตัวเองว่าเคยกระดูกหักง่ายมาก่อนหรือไม่ มีกระดูกหักง่ายในครอบครัวหรือไม่ หากใช่ควรพบแพทย์เพื่อตรวจละเอียด

ปัจจัยเสี่ยงโรคกระดูกพรุน

  • สุรา/บุหรี่
  • การใช้ยาสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นเวลานาน มากกว่า 3 เดือน

การป้องกันโรคกระดูกพรุน

  • รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ เน้นอาหารที่มีแคลเซียม เมื่ออายุมากขึ้น หรือเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน
  • ออกกำลังกายในท่าลงน้ำหนักที่เท้า เช่น กระโดดเชือก วิ่ง เดิน
  • หลีกเลี่ยงการดื่มสุราและสูบบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นเวลานาน

 

ข้อมูลโดย
ศ. นพ.วิวัฒน์ วจนะวิศิษฐ์
สาขาวิชากระดูกสันหลัง ภาควิชาออร์โธปิดิกส์
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
มหาวิทยาลัยมหิดล


คลิกชมคลิปรายการ “โรคกระดูกพรุน ภัยเงียบของผู้สูงอายุ : พบหมอรามา ช่วง Meet the expert” ได้ที่นี่

บทความที่เกี่ยวข้อง

ทอนซิลอักเสบ เจ็บคอ
ทอนซิลอักเสบ เกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือการติดเชื้อแบคทีเรีย โรคคออักเสบที่มีอาการ เจ็บคอ ร่วมกับไข้สูง หนาวสั่น กลืนอาหารหรือน้ำลายได้ลำบาก
บทความสุขภาพ
15-02-2024

3

เลือดกำเดาไหล เลือดกำเดา
เลือดกำเดาไหล เป็นภาวะเลือดออกทางโพรงจมูก ไม่เป็นอันตรายร้ายแรงแต่หากมี เลือดกำเดา ไหลออกมามากกว่าปกติอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้ายแรงได้
บทความสุขภาพ
01-02-2024

7

สูงวัยจอประสาทตาเสื่อม
จอประสาทตาเสื่อมในสูงวัย มีวิธีการรักษาและป้องกันอย่างไร ให้ห่างไกลจากการลดการมองเห็น มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคดวงตาในผู้สูงอายุ
บทความสุขภาพ
18-01-2024

17

วุ้นตาเสื่อม ภาวะเสื่อมของสายตาที่ส่งผลเสียต่อการมองเห็น มีวิธีสังเกตอาการและป้องกันไม่ให้เกิดได้อย่างไร มาทำความเข้าใจเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่จะตามมา
บทความสุขภาพ
05-12-2023

20