คุณภาพการนอน
หน้าแรก
คุณภาพการนอนกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
คุณภาพการนอนกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

วันนี้เราจะมาพูดกันเรื่องของการนอนที่มีประสิทธิภาพ และภาวะการหยุดหายใจขณะหลับ จากล่าสุดที่มีข่าวว่าหมู่บ้านหนึ่งในจังหวัดเลย ผู้สูงอายุที่นี่มีพฤติกรรมการนอนที่น่าสนใจ คือจะเข้านอนไม่เกินหกโมงเย็นและตื่นนอนตอนตี 2 ของทุกวัน

ต่อกันด้วยข่าวถัดมาของชาวอเมริกันรายหนึ่งที่เอามือไปลูบคลำใบหน้าและหน้าอกของหญิงสาวที่นั่งข้างๆ ขณะโดยสารอยู่บนเครื่องบิน โดยอ้างว่าเป็นภาวะการหยุดหายใจขณะหลับที่เขาไม่ได้ตั้งใจ วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกันชัดๆ กับภาวะนี้ว่ามีความเป็นมาอย่างไร รวมทั้งการนอนที่มีคุณภาพของผู้สูงวัยด้วย

สำหรับระยะเวลาในการนอนของผู้สูงวัยที่เหมาะสมนั้นไม่มีข้อกำหนดตายตัว

แต่โดยเฉลี่ยของระยะเวลาการนอนของผู้สูงอายุทั่วไปจะอยู่ที่ 6 ชั่วโมงครึ่ง ความจริงแล้วระยะเวลาการนอนไม่สำคัญเท่ากับคุณภาพการนอน โดยการนอนที่มีคุณภาพนั้นคือการนอนหลับสนิท ไม่ลุกตื่นขึ้นมากลางดึก นอนหลับเต็มอิ่ม ไม่รู้สึกอ่อนเพลียในเวลากลางวัน โดยตัวอย่างที่เห็นภาพง่ายๆ ของคุณภาพการนอนที่ไม่ดีนั้นก็คือการนอนไม่หลับนั่นเอง

สาเหตุนั้นมีหลากหลายในผู้สูงอายุที่นอนไม่หลับ แบ่งออกเป็น 3 ปัจจัยใหญ่ๆ ได้แก่

  • ปัจจัยด้านร่างกาย ที่อาจมีอาการเจ็บป่วยประจำตัว เช่น ปวดขา ทำให้นอนหลับไม่สนิท หรือโรคประจำตัวอื่นๆ อย่างปลายประสาทเสื่อม มีอาการปลายมือปลายเท้าร้อนในเวลากลางคืน ทำให้นอนไม่หลับหรือหลับไม่สบายนั่นเอง รวมทั้งตัวยาบางตัวก็ส่งผลต่อการนอนเช่นกัน ทำให้ผู้สูงวัยที่มีโรคประจำตัวและต้องทานยาเป็นประจำ หากตัวยานั้นมีผลก็จะเกิดภาวะการนอนไม่หลับได้ด้วย
  • ปัจจัยด้านสภาวะจิตใจ ในส่วนนี้มักเกิดจากความเครียด และโดยปกติคนสูงอายุจะเครียดง่าย เมื่อเครียดแล้วสภาพจิตใจจะไม่ปกติ มีความกังวลใจ รวมถึงการสูญเสียคนรัก พบมากในผู้สูงวัยที่อยู่กันจนแก่เฒ่า เมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตายจากก็ทำให้อีกฝ่ายมีสภาวะจิตใจที่ผิดปกติไป ซึ่งทั้งหมดล้วนส่งผลให้นอนไม่หลับได้เช่นกัน
  • ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น บ้านอยู่ใกล้โรงงานอุตาสาหกรรมที่มีเสียงดังหรือส่งกลิ่นเหม็น ก็อาจทำให้นอนไม่หลับได้ รวมทั้งผู้นอนร่วมด้วยก็มีส่วนหากมีอาการนอนกรน และอื่นๆ ที่รบกวน ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้นอนไม่หลับได้เช่นกัน

นอกจากระยะเวลาการนอนจะไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพแล้ว ช่วงเวลาการนอนก็เช่นกัน

สำหรับผู้สูงอายุที่มีพฤติกรรมนอนไม่เกินหกโมงเย็นและตื่นตีสองของหมู่บ้านหนึ่งที่เป็นข่าวนั้นก็ไม่ได้ส่งผลเสียแต่อย่างใด ถ้าหากผู้สูงอายุกลุ่มนี้ตื่นมาแล้วไม่รู้สึกอ่อนเพลียระหว่างวัน สามารถประกอบกิจกรรมประจำวันได้อย่างปกติ หรือหากมีคุณภาพการนอนที่ดีนั่นเอง ฉะนั้นยังคงยึดเกณฑ์เดิมว่าการนอนที่เหมาะสมคือการนอนที่มีคุณภาพ หลับสบายและเต็มอิ่มตลอดคืน

ต่อด้วยเรื่องของ “ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ” ที่เกิดจากการหายใจที่ผิดปกติของร่างกาย

สามารถพบได้ในทุกเพศทุกวัย จากผลสำรวจพบในผู้ชายอัตราร้อยละ 25 และพบในผู้หญิงอัตราร้อยละ 10 สาเหตุของภาวะนี้น้ำหนักตัวก็มีส่วน เพราะถ้าหากมีน้ำหนักตัวที่ผิดปกติ จะทำให้มีท่อคอหอยที่แคบ ขณะหลับกล้ามเนื้อของเพดานจะหย่อนหรือต่อมทอนซิลจะหย่อนลงและปิดกั้นทางเดินหายใจ ยิ่งหลับลึกมากก็ยิ่งหย่อนมากและปิดกั้นทางเดินหายใจมากขึ้น ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน ผู้ป่วยที่ไม่ได้รับการรักษาจะทำให้สมองขาดออกซิเจน โดยภาวะดังกล่าวมีความอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ด้วย

อาการของผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

  • นอนกรน
  • เหงื่อออกตอนกลางคืน
  • นอนหลับไม่สนิท
  • นอนกระสับกระส่าย
  • สะดุ้งตื่นตอนกลางคืน
  • บุคลิกภาพและสมาธิเปลี่ยนไป
  • ปวดหัวหลังตื่นนอน
  • อ่อนเพลียตอนกลางวัน
  • คอแห้งหรือเจ็บคอหลังตื่นนอน
  • เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

สามารถสังเกตคนรอบข้างได้หากนอนด้วยกันหรือให้คนรอบข้างที่นอนด้วยกันสังเกตพฤติกรรมของเราได้เช่นกัน แต่เราจะไม่สามารถสังเกตตัวเองได้ขณะหลับ อาจใช้วิธีสังเกตอาการหลังตื่นนอนแทน แล้วตั้งข้อสงสัยถึงความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะ แล้วสามารถไปปรึกษาแพทย์และสังเกตได้ที่ Sleep lap หรือห้องทดสอบการนอน ซึ่งจะทำการบันทึกวิดีโอเพื่อสังเกตพฤติกรรมการนอน มีการวัดคลื่นสมอง เพื่อสังเกตความผิดปกติที่เกิดขึ้นขณะนอนกรน รวมถึงภาวะการหยุดหายใจได้

หากใครที่รู้สึกว่าตัวเองไม่สดชื่นหลังตื่นนอน หรืออ่อนเพลียระหว่างวัน เหมือนนอนไม่เต็มอิ่ม ก็ให้ตั้งข้อสังเกตของตัวเอง เพราะอาจมาจากสาเหตุนี้

 

ข้อมูลจาก
อ. พญ. อรพิชญา ไกรฤทธิ์
ภาควิชาอายุรศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
มหาวิทยาลัยมหิดล


คลิกชมคลิปรายการ “หมู่บ้านอนามัยที่จ.เลยชาวบ้านนอนไม่เกิน6โมงเย็นตื่นตี2 : พบหมอรามา ช่วง Rama update” ได้ที่นี่

บทความที่เกี่ยวข้อง

ภาวะฮีทสโตรก อากาศร้อน
อากาศร้อนของประเทศไทยอาจเสี่ยงต่อการเกิดโรคลมแดด หรือ ภาวะฮีทสโตรก ที่มาจากอากาศร้อนจัดภัยฉุกเฉินจากฤดูร้อนช่วงเดือนมีนาคมเป็นต้นไป
บทความสุขภาพ
19-02-2024

32

ทอนซิลอักเสบ เจ็บคอ
ทอนซิลอักเสบ เกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือการติดเชื้อแบคทีเรีย โรคคออักเสบที่มีอาการ เจ็บคอ ร่วมกับไข้สูง หนาวสั่น กลืนอาหารหรือน้ำลายได้ลำบาก
บทความสุขภาพ
15-02-2024

6

เลือดกำเดาไหล เลือดกำเดา
เลือดกำเดาไหล เป็นภาวะเลือดออกทางโพรงจมูก ไม่เป็นอันตรายร้ายแรงแต่หากมี เลือดกำเดา ไหลออกมามากกว่าปกติอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้ายแรงได้
บทความสุขภาพ
01-02-2024

9

สูงวัยจอประสาทตาเสื่อม
จอประสาทตาเสื่อมในสูงวัย มีวิธีการรักษาและป้องกันอย่างไร ให้ห่างไกลจากการลดการมองเห็น มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคดวงตาในผู้สูงอายุ
บทความสุขภาพ
18-01-2024

21