บทสนทนาระหว่าง “นิ้วกลม” กับ ผศ.พญ.สายพิณ หัตถีรัตน์ หรือ “อาจารย์แคน”
ว่าด้วยการหาทางประคองตัวให้รอดในโลกที่หมุนเร็ว งานที่หนัก และเรียกร้องจากเราทุกด้าน

นับว่าเป็นการโคจรมาจบกันของยอดเป็ดพรีเมียมต่างวงการ
กับบทสนทนาเรียบง่าย ที่ไม่ได้บอกให้ “สู้” ไม่ได้บอกให้เรา “รอด”
แต่ชวนให้เราตั้งคำถามว่า "เราจะอยู่ยังไง โดยที่ยังเป็นเรา"

🦆 เป็ดจะรอดยังไงในโลกแบบนี้

นิ้วกลมชวนมองความเป็น “เป็ด” ใหม่ — เป็ดที่ทำได้หลายอย่าง ไม่สุดสักอย่าง
แต่ในความกว้างนั้น มีของบางอย่างที่เป็น “ธรรมชาติ” ของเรา
สิ่งที่เราทำแล้ว สบายตัว คือคำใบ้สำคัญ ว่าเป็ดตัวนี้...ถนัดอะไรแบบไม่ต้องพยายาม 

3 คำถามที่ช่วยหาธรรมชาติของตัวเอง:

1. เราอยากทำอะไร (What)

2. เราทำสิ่งนั้น อย่างไร (How)

3. ทำไมสิ่งนั้นถึงมีความหมายกับเรา (Why)

ทุกคนอาจทำงานเหมือนกัน (เป็นหมอเหมือนกัน) แต่มี “วิธีทำ” และ “ความหมาย” ไม่เหมือนกัน — นี่แหละที่ทำให้เป็ดแต่ละตัวแตกต่าง เป็นคู่มือชีวิตเฉพาะตัวของแต่ละคน 

🦆ความยืดหยุ่นคือ superpower

ความเป็นเป็ดมาพร้อมกับ growth mindset โดยธรรมชาติ
เพราะเป็ดต้องเรียนรู้เรื่องใหม่อยู่เสมอ ไม่กลัวการเริ่มใหม่ ไม่ยึดภาพเก่า ไม่กลัวความผิดพลาด
การรอดในยุคนี้ คือ “การเป็นเด็กอนุบาลได้ครั้งแล้วครั้งเล่า” 

ไม่ต้องเก่งที่สุดก็รอดได้ แค่รู้ว่าเพดานของตัวเองอยู่ตรงไหน
เราทุกคนไม่จำเป็นต้องเป็นที่ 1 เป็นที่ 8 แล้วอยู่รอดอย่างมีความสุขก็โอเค

🦆อยู่กับโลกที่หมุนเร็ว โดยไม่สูญเสียตัวเอง

เมื่อเทคโนโลยีไหลเร็ว เราไม่จำเป็นต้องตามทุกอย่าง ขอแค่เข้าใจว่าเรามีชีวิตเพื่ออะไร
อาจารย์แคนเสริมเรื่อง “mindfulness” ต้องรับรู้ความเหนื่อยของตัวเองให้ทัน
เทคโนโลยีไม่ใช่ศัตรู แต่ต้องรู้ว่าเมื่อไหร่ควร “โผล่ออกไปใช้” และเมื่อไหร่ควร 

“กลับเข้าบ้านของใจตัวเอง”

Digital detox ไม่ใช่แค่เรื่องมือถือ แต่คือการปิดเสียงโลกรอบตัว กลับมาอยู่กับความรู้สึกตัวเองแบบไม่รีบร้อน เพื่อฟังเสียงของตัวเองที่เบากว่าเสมอ

🦆Productivity ไม่ใช่ทุกอย่าง
เราต่างต้องการพื้นที่ให้ใจได้พัก:

• Niksen = การไม่ทำอะไรเลย โดยไม่ต้องรู้สึกผิด 

• Fika = การหยุดเพื่อคุยเล่น ไม่คุยเรื่องงาน และให้เวลาชีวิตได้หายใจ

• Playtime = การเล่นแบบไม่มีเป้าหมาย ได้เล่น ได้กลับมาเห็นความธรรมดาของชีวิต และหัวเราะได้อีกครั้ง

เราอาจมีช่วงเวลาแบบนี้เยอะกว่าที่คิด
เวลาที่ไม่ได้ productive ก็ยังมีความหมาย และบางทีเราก็แค่ต้องอนุญาตให้ตัวเอง "ไม่ต้องมีสาระบ้างก็ได้"

🦆กลับไปหาธรรมชาติ (และความสัมพันธ์)

อาจารย์แคนชวนให้เดินในพื้นที่สีเขียวโดยไม่ต้องคิดอะไร และฟังเสียงธรรมชาติ 

นิ้วกลมชวนให้เราเชื่อมโยงกับธรรมชาติ — เสียงนก ใบไม้ ลม
สิ่งเหล่านี้คือการทบทวนกับตัวเองว่า “เรายังเป็นส่วนหนึ่งของโลกอยู่” เราไม่ได้ “อยู่คนเดียว” แค่ในเส้นรอบวงของงานและความรับผิดชอบของเราเพียงอย่างเดียว

อาจารย์แคน เล่าถึงแนวคิด Ubuntu --- "I am only because you are" --- เราเป็นเราได้เพราะมีคนอื่น ไม่ใช่เพื่อเปรียบเทียบ แต่เพื่อขอบคุณที่มีเขาเป็นส่วนหนึ่งในตัวเรา

🦆เล่นบ้างก็ได้ ไม่ต้องเก่งตลอดเวลา

Playtime คือการหลุดออกจากกรอบ
การเล่นไม่ต้องมีเป้าหมาย ไม่ต้องชนะ ไม่ต้อง productive
เพราะบางที... ชีวิตเราก็แค่นี้ — ได้หัวเราะ ได้เดินป่า ได้เล่น แล้วก็พอ

🦆การเขียน คือ การฟังเสียงตัวเอง

เสียงของเรา...มักถูกกลบด้วย noise ของโลก
การเขียนจึงไม่ใช่แค่การสื่อสารออกไป
แต่มันคือการ “สบตาตัวเอง”
“Morning Pages” การเขียนบันทึกในยามเช้า จึงเป็นการส่องกระจกให้จิตวิญญาณได้โผล่มาทักทายบ้าง

🦆การดูแลคนอื่นเริ่มจากการเห็นคุณค่าตัวเอง

ฝากถึงแฟมเมดที่ทำงานไม่หยุดในหลายบทบาททั้งเรื่องงานและส่วนตัว
ไม่ใช่ทุกอย่างต้องได้คะแนนเต็ม 10
นิ้วกลมชวนให้เรา “ปรบมือให้ตัวเองที่ได้ 6 คะแนน” บ้างก็ได้
ให้ตัวเองได้เป็นมนุษย์ธรรมดา ที่ไม่ได้เก่งทุกเรื่อง แต่มีคุณค่า
ใช้ชีวิตโดยบาลานซ์ระหว่างการมีชีวิตอยู่เพื่อตอบสนอง “หัวใจตัวเอง” กับ “ประโยชน์ต่อคนอื่น” — ไม่ต้องสุดข้างใดข้างหนึ่ง

🦆มองตายแล้วเข้าใจชีวิต

การทำงานในระบบสุขภาพมีความพิเศษตรงที่มีโอกาสได้เห็น “แก่ เจ็บ ตาย” ทุกวัน
เราจะเข้าใจว่า...หลายเรื่องในชีวิต “ไม่ได้ใหญ่ขนาดนั้น”
เมื่อคำว่า “มันขนาดนั้นเลยเหรอ” ปรากฏขึ้นในใจ
ถ้าไม่ขนาดนั้น...ก็อาจเป็นสัญญาณว่า --ได้เวลาเล่นแล้ว

สุดท้าย ... เป็ดไล่ทุ่งผู้กำลังเรียนรู้จะดูแลตัวเอง ขอเชิญชวนทุกท่านมาแลกเปลี่ยนคู่มือชีวิตของตนเองกันได้ในคอมเมนต์นะคะ
ฝากกดไลก์ กดแชร์ และติดตามเพจของเราไว้ recap จากงานประชุมแต่ละเซสชั่นจะทยอยลงอย่างต่อเนื่องค่ะ 

--------

การประชุมวิชาการเวชศาสตร์ครอบครัวรามาธิบดี ครั้งที่ 7

"Crisis to Catalyst: Be Bold, Be Brave, Be Amazing"

หัวข้อบรรยาย " Self-Care Revolution: Prioritizing Well-being in a Demanding World"

วิทยากร

คุณสราวุธ เฮ้งสวัสดิ์ (นิ้วกลม)

เรียงเรียงโดย 

ผศ.พญ.เรือนขวัญ กัณหสิงห์

#RecapFMRAMA2025